Piemonte
Piemonte is waarschijnlijk het meest gerenommeerde wijngebied van Italië, beroemd door met name de Barolo’s. Het gebied bezit de meeste DOCG’s van Italië en een lijst indrukwekkende DOC’s. Hoewel Piemonte het meest gerenommeerd is door zijn nebbiolo wijnen als Barolo en Barbaresco, maar bijvoorbeeld ook Ghemme DOCG en Gattinara DOCG, is de meest aangeplante druif de barbera. Alleen Dogliani besteedt de aandacht aan de dolcetto die de druif verdiend, hoewel het naburige Alba ook kwaliteit produceert. Als laatste paradepaardje produceert men rondom Asti uitzonderlijke mousserende wijnen als de Moscato d’Asti en Asti Spumante. Recentelijk zijn de witte wijnen uit Gavi en de Roero ook sterk in opkomst.
Opvallend is dus het gebruik van inheemse druivenvariëteiten, met het hoogste percentage geclassificeerde wijnen en geen IGT’s roemt de Piemontees zich op zijn traditionele vakmanschap. Hoewel je misschien zou verwachten dat de regio misbruik zou maken van zijn reputatie, is het omgekeerde waar. De regio is bij lange na niet de meest producerende regio van Italië (2006 was het nummer 7 in hectoliters). Dit heeft te maken met de moeilijke nebbiolo die zich niet laat opjutten tot het produceren van enorme hoeveelheden, maar ook met de traditie van Piemontezen als kwaliteitsproducenten.
Barbaresco DOCG
Barbaresco wordt vaak - ten onrechte - één op één vergeleken met de Barolo. Barbaresco ligt iets ten noorden van de stad Alba en bestaat uit de drie districten Barbaresco, Neive en Treiso. Door deze iets andere ligging ontstaan wijnen van een andere „tipicità‟. Barbaresco is iets eleganter en vaak iets minder zwaar dan Barolo. Barolo heeft vaak meer concentraat en body, terwijl barbaresco meer aroma en fruit geeft. Tenminste volgens de boekjes; zet bijvoorbeeld de stoere Barbaresco Nubiola van Pelissero naast de elegante Barolo Mariondino van Parusso en u zult zien dat de verschillen per producent zwaarder wegen dan de verschillen per streek.
De naam barbaresco heeft waarschijnlijk te maken met de “barbaarse” horden uit het noorden van Europa die aan het begin van het Romeinse tijd de streek plaagden. Fans van de regio beweren dat de Galliërs (Frankrijk‟s barbaarse horde) juist deze streek uitkoos om te plunderen vanwege de hoge kwaliteit van de wijn aldaar.
Naast de nebbiolo zijn de belangrijkste soorten barbera, dolcetto en moscato. Verder zien we ook soorten als grignolino en freisa.
Pelissero „Coltivare sogni, vendemmiare passioni‟, oftewel het cultiveren van dromen, het oogsten van passies. Dat is de slogan van Azienda Agricola Pelissero. Begonnen door Giovanni Pelissero als een enkele wijngaard waar de druiven van werden verkocht, maar in 1960 werd hier de eerste fles gebotteld door zijn zoon Luigi. Nu is die heuvel bekend als de cru Vanotu, wat een plaatselijke verbastering van Giovanni is. Inmiddels is het roer in handen van de derde generatie: Giorgio. Giorgio is een jonge wijnmaker die, net als Marco Parusso, zoveel mogelijk expressie uit de druiven probeert te halen. Hij is de eerste opgeleide oenoloog in de familie en met zijn toegenomen kennis en kunde zijn er langzaam veranderingen doorgevoerd binnen het bedrijf. Giorgio voelt een verantwoordelijkheid richting de historie van het gebied en ziet in dat hij gerekend wordt tot de top producenten van de streek en dus een extra verantwoordelijkheid draagt richting het uitdragen van kwaliteit en zo het imago van de streek. Gevoel voor traditie en historie maakt echter niet dat hij de moderniteit schuwt, zo is een van zijn favoriete speeltjes zijn computersysteem aangesloten op de fermentatie tanks. Zijn verder sobere, maar spiksplinternieuwe kelder is gebouwd op functionaliteit en kwaliteitscontrole. Het computersysteem dat de minste schommelingen binnen de vaten vastlegt, helpt Giorgio bij zijn streven naar perfectie en constante kwaliteit.
Grappa del Piemonte
Grappa is een distillaat van druivenmost. Het is het enige distillaat wat we kennen wat van een harde stof in plaats van een vloeistof wordt gemaakt. Tenminste grappa kent dus een extra stap in het distilleren. Eerst wordt namelijk hete stoom door de most gejaagd. Zodra deze stoom condenseert heeft het zich gebonden aan de alcohol en smaak deeltjes van de most. Deze gecondenseerde vloeistof wordt vervolgens nogmaals gedistilleerd.
De smaak van een grappa, net als bij wijn, hangt af van de gebruikte druivensoort, de kwaliteit van de druif en of er wel of geen hout wordt gebruikt om de grappa op te voeden. Maar, net als bij wijn, is uiteindelijk de producent de doorslaggevende kwaliteitsfactor.
Grappa moet een minimum alcoholpercentage van 37,5% hebben, de wet geeft geen maximum aan, maar over het algemeen houden grappa’s op bij zo’n 60%. De meeste grappa’s zitten ergens rond de 40% alcohol.
Jonge blanke grappa moet bij zo’n 8 graden geserveerd worden, terwijl een oudere op eiken gerijpte grappa zo rond de 18 graden het best overkomt. Piemonte kent een lange traditie van grappa’s van de druiven uit de streek.
Piemonte kent dan ook twee beschermde appellaties. Grappa del Piemonte en specifieker Grappa di Barolo. Beide grappa’s mogen niet geblend worden met grappa’s uit een andere streek en moeten een alcohol percentage van tenminste 40% heben.
Distilleria Berta
Eind 19e eeuw werden Michele en Giovanni Berta geboren in een ouderwets druiven verbouwend boerenbedrijf in de heuvels van Piemonte. Toentertijd was het niet gebruikelijk om het land te verdelen tussen de zonen dus Michele moest een andere vorm van broodwinning vinden. Het werd farmacie. Ondernemend als de broers waren werd er al snel een samenwerking begonnen. Kruiden geweekt in de alcohol van het bedrijf, versterkende wijnen, alles vond zijn weg naar de kleine winkel in Milaan. Het bleek een succes en Giovanni creëerde het ene elixer na het andere.
Het bedrijf groeide, maar de wereldoorlogen leken roet in het eten te gooien, als een geluk bij een ongeluk gaf deze crisis de zoon Paolo de kans om in respectievelijke rust eonologie te gaan studeren. Deze Paolo maakte van het familiebedrijf een serieuze distilleerderij.
Hij en zijn zonen hebben tot op de dag van vandaag de traditie van innovatie en kwaliteit weten voort te zetten. Zo hebben ze als een van de eerste de gok aangegaan om grappa’s lange tijd op eiken te laten rusten en altijd houden zij nauwgezet bij van welke wijnboeren zij druivenmost kopen. Alleen de hoogste kwaliteit beland in hun riserva’s, een leuk feitje is dan ook dat Parusso een van de drie wijnboeren is die zijn schilletjes in de Tresolitre ziet verdwijnen.
Het bedrijf ligt in het hart van het heuvelachtige Piemonte, tussen Langhe en Monferrato.
Sinds de oprichting in 1947 is Distilleria Berta altijd bezig geweest om haar grappa’s te verfijnen en innovatief te zijn. Twee dingen zijn echter altijd hetzelfde gebleven; de toewijding en de vakkundigheid waarmee gewerkt wordt.
Gavi di Gavi DOCG
De Gavi wijnstreek is gelegen in het zuidoosten van de provincie Alessandria, zeer dichtbij Ligurië. In deze streek worden de modieuze Gavi di Gavi en Cortese di Gavi geproduceerd, witte wijnen die voor de recent (inter)nationale doorbraak vooral geproduceerd werden om aan de vraag naar witte wijnen vanuit Ligurië te kunnen voldoen. Binnen de DOCG Gavi del commune di Gavi vinden we de kalkhoudende bodems die zorgen voor terroir wijnen met citrustonen, mineraligheid, elegantie en finesse. De Gavi di Gavi en Cortese di Gavi worden gemaakt van 100% cortese. Deze druif die ook in Custoza voor de lokale Bianco gebruikt wordt, behoudt in de overwegend warme zomers een hogere zuurgraad.
Nicola Bergaglio
In 1946 richtte Nicola Bergaglio zijn bedrijf op. Een agrarisch bedrijf waar wijn slechts een bijzaak was, melk en fruit hadden het grootste aandeel. Pas in de jaren ’70, nadat de DOC was toegekend, werd de eerste Gavi geproduceerd en in 1977 hebben Nicola en Gianluigi, zijn zoon, voor het eerst gebotteld. Anno 2007 staat naast Gianluigi zijn zoon Diego, tezamen hebben zij het laatste decennium een zeer goede reputatie, nationaal en internationaal, opgebouwd. De wijngaarden die met enorme precisie bijgehouden worden liggen op ongeveer 300 meter hoogte en binnen de 18 hectare die in bezit zijn is de Minaia hun ‘cru’ wijngaard, van zo’n 6 hectare. De planten hebben een gemiddelde leeftijd van circa 30 jaar, maar er zitten exemplaren van 125 jaar oud bij. Hoewel zij de gehele heuvel bezitten, heeft een andere Gavi producent ook Minaia op zijn etiket gezet, tot ongenoegen van de familie Bergaglio. Laat je dus niet beetnemen; er is maar één echte Minaia. Bij Bergaglio oogsten ze al hun druiven met de hand, dit geldt voor alle 18 hectare. In de kelder werken ze al even secuur. De wijnen rijpen op roestvrij staal en blinken uit in zuiverheid, mineraligheid, elegantie en lengte.
